E-health: wetenschappelijk onderzoek én keurmerk vereist?

E-health toepassingen vereisen wetenschappelijke onderbouwing. Dat stelt Lilian Lechner, hoogleraar Gezondheidspsychologie, tijdens de drieëndertigste diesviering van de Open Universiteit in Heerlen. Ook is er volgens Lechner een keurmerk voor kwaliteit nodig, zodat de zorgconsument duidelijk kan zien welke toepassingen goed en werkzaam zijn.

Groot bereik

Volgens Lechner biedt de toenemende digitalisering van de maatschappij voor bijna elk aspect van het leven een digitale oplossing of toepassing. In het gebied van gezondheid wordt dit e-health genoemd.

E-health draagt bij aan efficiënte, betaalbare, toegankelijke én kwalitatief hoge zorg. Daarnaast biedt e-health zorgconsumenten de kans om meer regie over hun eigen gezondheid te nemen. Omdat het internetgebruik in Nederland hoog is, heeft e-health een zeer groot potentieel bereik.

E-health heeft volgens Skipr veel mogelijke toepassingen, bijvoorbeeld het geven van informatie, het bieden van ondersteuning en het geven van trainingen aan zorgconsumenten. E-health kan daarom bestaande zorg aanvullen, verbeteren én vervangen.

Therapietrouw

Ondanks dat e-health veel toepassingen kent, is er nog maar weinig bekend over welke toepassingen wel en niet goed werken. Dit wordt mede veroorzaakt doordat de meeste toepassingen niet wetenschappelijk zijn onderbouwd. MedApp probeert medicijngebruikers te helpen met therapietrouw, waar toevallig wél veel wetenschappelijk onderzoek naar is gedaan.

Zo heeft wetenschappelijk onderzoek bijvoorbeeld uitgewezen dat de therapietrouw van zorgconsumenten met tenminste twaalf procent toeneemt wanneer ze systematische herinneringen ontvangen. Het alarm van MedApp is een voorbeeld van zo’n herinnering.

Ander onderzoek wees uit dat therapietrouw wordt verbeterd wanneer zorgconsumenten betrokken zijn bij hun behandeling. MedApp realiseert betrokkenheid doordat gebruikers bijvoorbeeld zelf hun innamemomenten moeten afvinken en een dagboek met klachten kunnen bijhouden.

Advies op maat

De vakgroep Gezondheidspsychologie doet onderzoek naar de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van e-health toepassingen. Hierbij wordt gekeken naar computer tailoring, oftewel de mate waarin advies op maat wordt gegeven.

Bij computer tailoring biedt een computer informatie en advies die goed passen bij de individuele kenmerken van een persoon. Dit lijkt deels op wat hulpverleners doen, maar dan voor veel meer zorgconsumenten tegelijk en tegen lagere kosten.

Computer tailoring omvat grotendeels de samenwerking tussen MedApp en Sentiance. Sentiance verzamelt data om inzicht te verkrijgen in het dagelijks gedrag van mensen. Uit deze data kunnen vervolgens patronen worden opgemaakt.

Voor gebruikers van MedApp die de onderzoeksmodule hebben aanstaan, betekent dit dat Sentiance bijhoudt op welke tijden ze bijvoorbeeld in de auto stappen. Wekkers die dan af zouden moeten gaan, gaan pas af wanneer de gebruiker uit de auto is.

Keurmerk

Volgens Lechner heeft de zorgconsument weinig overzicht op wat goede e-health toepassingen zijn en wat niet. Een keurmerk is daarom gewenst. Nictiz heeft aangegeven zo’n keurmerk te zien zitten, maar stelde ook dat het lastig is zoiets te realiseren. Digitale toepassingen bevinden zich namelijk vaak permanent in een testfase en worden dus voortdurend doorontwikkeld.

Alhoewel er in Nederland geen keurmerken zijn voor e-health toepassingen, zijn deze er wel voor ziekenhuizen en klinieken. Deze keurmerken worden bijvoorbeeld toegekend aan zorginstellingen die kwalitatief goede zorg leveren binnen een bepaald zorggebied. MedApp werkt sinds kort samen met het Slotervaartziekenhuis. Dit ziekenhuis is onder andere VMS-gecertificeerd en heeft het Groene Vinkje gekregen.

Lechner duidde natuurlijk op een ander soort keurmerk, maar het is goed om te weten dat de kwaliteit van de partijen waarmee MedApp samenwerkt in ieder geval is bewezen!