Therapieontrouw: van prijzig probleem naar vraagstuk uit het verleden

Afgelopen december introduceerden MedApp en Sentiance nieuwe, slimme medicatiewekkers. Om de perceptie van deze wekkers te onderzoeken, ondervroeg MedApp een aantal geselecteerde gebruikers. De resultaten van dit onderzoek waren meer dan positief.

De slimme medicatiewekkers zijn een aanvulling op de standaardalarmen van MedApp. Het standaardalarm gaat af op vaststaande innamemomenten, gekozen door de gebruiker. Innamemomenten vinden vaak plaats rondom dagelijkse activiteiten. Het avondeten, bijvoorbeeld, is daarom een populair tijdstip. In Nederland eten veel mensen rond 18:00, dus op dat tijdstip wordt ook vaak een alarm gezet.

Dit is geen verkeerde gedachtegang: de kans op een vergeten inname wordt absoluut kleiner door een alarm op dat tijdstip te zetten. Op die manier dragen de standaardalarmen van MedApp ook zeker al bij aan het verbeteren van juiste medicatie-inname (therapietrouw). Toch ligt er altijd een onverwachtse wending op de loer. Schema’s veranderen snel, bijvoorbeeld door een file waar iemand niet op had gerekend. Diegene zal die avond waarschijnlijk niet om 18:00 eten en dus neemt de kans op een vergeten inname aanzienlijk toe. 18:00 is daarom slechts een proxy van wat gebruikers echt willen, namelijk herinnerd worden tijdens het avondeten.

De slimme medicatiewekkers zijn, in tegenstelling tot de standaardalarmen, niet gebonden aan een bepaalde tijd. In plaats van dat ze afgaan om 18:00, gaan ze af tijdens het avondeten. Op die manier krijgt de medicatiewekker context en intentie, waardoor de gebruiker aan zijn medicatie-inname wordt herinnerd op het moment dat hij of zij wil. Een baanbrekende ontwikkeling, zeker nu uit een casestudy onder 500 willekeurige gebruikers is gebleken dat de slimme wekkers ook daadwerkelijk therapietrouw verbeteren. Meer weten? Lees hierboven het whitepaper over de slimme medicatiewekkers!

Nieuwsbrief aanmelding




Het NeLL: een kwaliteitscontrole voor eHealth

Met eHealth valt veel winst te behalen op het gebied van preventie en zelfmanagement in de zorg. Een vaak voorzichtige houding van zowel zorgverleners als patiënten gooit echter roet in het eten. De oplossing ligt bij een goede kwaliteitscontrole, zo stellen een aantal zorgprofessionals. Een keurmerk is daarom vaak gewenst. Het Nationaal eHealth Living Lab  lijkt deze behoefte te gaan behartigen.

Risico’s eHealth             

eHealth draagt veel bij aan onze gezondheid. Het stelt ons bijvoorbeeld in staat meer de regie over onze zorg te nemen en kan helpen een bepaalde aandoening eerder te herkennen. Toch zijn er ook risico’s.

Consumenten die minder goed in staat zijn om te gaan met technologie lopen bijvoorbeeld het risico achter te blijven. Ook is er kans  op medicalisering, met onder- of overbehandeling als gevolg. Daarnaast krijgen ICT-bedrijven steeds meer macht en kunnen persoonlijke gezondheidsgegevens worden misbruikt.

eHealth kwaliteitscontrole       

Een kwaliteitscontrole is cruciaal om bovenstaande risico’s te vermijden, aldus zorgprofessionals. Cardioloog Jaap Jan Smit stelt bijvoorbeeld dat het voor zorgverleners lastig is om de bruikbare eHealth-toepassingen te onderscheiden van onbetrouwbare gadgets.

Ook hoogleraar Gezondheidspsychologie Lilian Lechner stelt dat de patiënt weinig overzicht heeft op wat goede eHealth-toepassingen zijn en wat niet. Wetenschappelijk onderbouwing van een toepassing is volgens haar daarom zeer wenselijk.

“Huisartsen zitten niet te wachten op honderden hartfilmpjes in hun inbox die patiënten thuis met een onbekende app hebben gemaakt. Tegelijkertijd weten patiënten ook niet waar te beginnen en wat betrouwbaar is.” – Jaap Jan Smit

Keurmerk eHealth        

Een keurmerk voor eHealth lijkt een logisch gevolg van kwaliteitscontrole. Vaak wordt gedacht dat het vertrouwen van een arts of patiënt in een eHealth-toepassing vanzelf komt als de toepassing een goedkeuringsstempel heeft. Toch waren eerdere pogingen tot zo’n keurmerk voor eHealth niet succesvol.

Volgens Jacco van Duiven, senior eHealth adviseur bij Nictiz, is zo’n keurmerk te kostbaar en te complex. Daarnaast moeten toepassingen die als medisch hulpmiddel worden aangemerkt een CE-markering hebben. Deze markering is een keurmerk op zichzelf.

Het Nationaal eHealth Living Lab          

Wat waarborgt de kwaliteit van eHealth dan wel? Volgens Jacco van Duiven zijn lijstjes gemaakt door patiëntverenigingen of beroepsverenigingen van zorgprofessionals goed bruikbaar. Hij noemt de GGD-appstore als voorbeeld, waar artsen een overzicht hebben gemaakt van apps voor patiënten.

Het Nationaal eHealth Living Lab (NeLL) is ook zo’n voorbeeld. LUMC-hoogleraar Niels Chavannes wil met het NeLL landelijke en regionale eHealth-iniatieven bundelen. Onder andere wordt gekeken naar welke gezondheidsapps ook daadwerkelijk nuttig en zinvol zijn.

Met de beoordelingen wil het NeLL een onafhankelijke Europese standaard zetten. Op die manier wordt de kwaliteit van eHealth-toepassingen voor zowel de zorgverlener als patiënt gewaarborgd. MedApp is al opgenomen in de GGD Appstore, maar hoopt ook zeker bij het NeLL in de smaak te vallen!

Nieuwsbrief aanmelding




Zorgprofessionals & Innovatie: ergernis of enthousiasme?

De zorg wordt over het algemeen beschouwd als een traditionele sector, met weinig enthousiasme voor innovatie. Artsen maken zich zorgen over het gebrek aan onderzoek over eHealth en zorgbestuurders vinden de implementatiekosten te hoog. Dat is althans de opvatting die heerst. Een blog geschreven door een verpleegkundige laat echter een hele andere denkwijze over eHealth zien. Zien zorgprofessionals dan juist wél de positieve gevolgen van eHealth voor hun patiënten?

Het belang van eHealth             

eHealth biedt veel voordelen voor zowel de maatschappij als patiënt. Het aantal chronisch zieken in Nederland neemt bijvoorbeeld flink toe, wat leidt tot vergrijzing. Deze vergrijzing gaat uiteindelijk zorgen voor een enorm personeelstekort. eHealth is in staat het tij te keren, door bijvoorbeeld ondersteuning te bieden bij een beperking of de belasting van chronisch zieke werknemers te monitoren.

Patiënten krijgen door eHealth daarnaast de mogelijkheid om meer de regie over hun eigen zorg te nemen. Ze raken zo meer betrokken bij hun behandeling en zijn dan eerder geneigd hun gedrag te veranderen. Dit heeft bijvoorbeeld positieve gevolgen voor juiste medicatie-inname (therapietrouw). Ook krijgen patiënten door eHealth de kans om hun kennis en ervaringen te laten bijdragen aan verbeteringen in de zorg.

Dankzij deze voordelen staan steeds meer patiënten open voor het gebruik van eHealth. Een aantal weken geleden interviewde MedApp bijvoorbeeld Vera van den Heuvel, een enthousiaste gebruiker. Vera gebruikt MedApp om haar eigen waarnemingen te noteren en te kijken hoe zij op bepaalde behandelingen reageert. Als een behandeling niet goed bij haar past, stelt Vera met haar arts een nieuw plan op.

“Ik sta aan het roer van mijn medicijngebruik en ben me daar door MedApp ook veel bewuster van.” – Vera van den Heuvel

Terughoudendheid zorgverleners         

Ondanks duidelijke voordelen lijken zorgverleners voorzichtig met eHealth. Zo stelde de Patiëntenfederatie Nederland afgelopen augustus dat consumenten zeer enthousiast waren over de online patiëntportalen van het RadboudUMC, maar dat zorgverleners juist terughoudend waren. Zij zouden de patiënt niet onterecht ongerust willen maken of moeite hebben met het verlies van controle.

Zorgverleners- of bestuurders hebben ook andere redenen om voorzichtig te zijn met eHealth. Er is bijvoorbeeld nog nauwelijks inzicht in de effecten van eHealth op lange termijn. Daarnaast zien veel zorgorganisaties eHealth meer als ‘extraatje’: goed om mee te experimenteren, maar nog niet volwassen genoeg om op grotere schaal mee te werken. Volgens verpleegkundig onderzoekster Betsie van Gaal is ondersteuning met eHealth daarom pas echt mogelijk na een zogenaamde cultuurverandering bij leidinggevenden in de zorg:

 “Oefening en scholing alleen is niet voldoende. Een mentaliteitsverandering is noodzakelijk.” – Betsie van Gaal

Een ander standpunt 

Het is niet onbegrijpelijk dat zorgprofessionals voorzichtig zijn met de implementatie van eHealth, gezien het gebrek aan onderzoek. Waarom zouden ze veel energie steken in nieuwe toepassingen als op voorhand onduidelijk is hoeveel profijt ze ervan hebben? Niet voor niets wordt er al flink bezuinigd in de zorg.

Toch lijkt verpleegkundige Evelyn Naalden deze gehele opvatting over zorgverleners met haar blog te ontkrachten. Door de medicijndispenser ziet Evelyn bijvoorbeeld cliënten opbloeien. Waar zij voorheen cliënten moest motiveren om uit bed te komen, zitten ze nu al vol trots aan tafel wanneer Evelyn binnenkomt.

“Cliënten voelen een grote verantwoordelijkheid nu zij zelf weer de medicatie beheren. Het geeft weer vertrouwen dat zij nog wel iets kunnen. En dan houd ik misschien wat meer tijd over om nét dat beetje meer aandacht te bieden.” – Evelyn Naalden

Bij MedApp zijn we aangenaam verrast door deze blog van Evelyn. Het doet ons goed om te zien dat ook zorgverleners het gebruik van eHealth stimuleren. De mogelijkheden van eHealth voor de patiënt én professional zijn eindeloos: hoe zonde zou het zijn als deze mogelijkheden niet ten volle worden benut?

Nieuwsbrief aanmelding




Het Internet der Dingen: groot voordeel of gebrek aan veiligheid?

Het Internet der Dingen (the Internet of Things) verandert de gezondheidszorg. Verpleegsters hebben bijvoorbeeld via het ziekenhuisbed toegang tot de röntgengegevens van de patiënt of patiënten zijn in het bezit van een real-time locatiesysteem waardoor familie weet wanneer zij de operatiekamer verlaten. De praktijkmogelijkheden van IoT in de zorg zijn oneindig en bieden bijna altijd voordeel voor de patiënt. Wij zijn daarom zeer enthousiast, maar willen u wel waarschuwen voor mogelijke gevaren omtrent uw privacy.

Het Internet der Dingen

Het Internet der Dingen staat voor het (tijdelijk) verbinden van apparaten met het internet om gegevens te kunnen uitwisselen. In andere woorden communiceren die apparaten met elkaar via het internet. De inzet van IoT blijft daarom lang niet beperkt tot alleen de zorg en ICT, maar kan op bijna alle vlakken van de maatschappij hulp bieden.

Eerder schreven wij al over het grote aantal startups in Nederland dat zich richt op IoT in de meer traditionele sectoren. Voor banken en verzekeraars, bijvoorbeeld, is waterschade vaak de grootste kostenpost. Door woningen uit te rusten met sensors (IoT) worden miljoenen bespaard op waterschade en kunnen premies laag worden gehouden.

IoT bij MedApp

Uit onderzoek blijkt dat zes van de tien zorgorganisaties wereldwijd al profiteren van IoT. MedApp blijft niet achter: laatst is de app bijvoorbeeld gekoppeld aan Amazon Echo, een slimme luidspreker. De luidspreker kan de gebruiker waarschuwen wanneer een medicijn moet worden ingenomen, waardoor MedApp toegankelijker wordt voor mensen die minder intensief met hun smartphone bezig zijn. Daarnaast biedt de koppeling interessante kansen voor bijvoorbeeld de mantelzorg.

IoT biedt ook de mogelijkheid voor bijvoorbeeld een slimme pillendoos. Eerder deed MedApp al onderzoek onder gebruikers naar zo’n slimme pillendoos en de resultaten waren enorm positief. Meer dan 50% van de gebruikers bleek al een pillendoos te hebben en nog eens 70%  daarvan gaf aan behoefte te hebben aan een koppeling van hun pillendoos met MedApp.

Een ander voorbeeld is de medicatieverificatie van patiënten bij een ziekenhuisopname via MedApp laten te verlopen. De eerste intake zou dan niet in het ziekenhuis plaatsvinden, maar bij de gebruiker thuis. Deze technologie past bijvoorbeeld goed bij ziekenhuizen zoals het Medisch Spectrum Twente, waar iedere patiënt bij de intake een iPad krijgt en daarmee eten kan bestellen en zijn of haar voortgang kan bekijken.

Privacy

Naast de vele voordelen brengt IoT ook wat risico’s met zich mee. Met name de privacy van gebruikers kan in gevaar zijn. Bijna 90% van de organisaties die vooroploopt met IoT heeft ook daaraan gerelateerde beveiligingsproblemen gehad.

“Afluisteren is door het Internet of Things kinderspel geworden. Niks microfoons verstoppen in plantenbakken of achter spiegels, maar gewoon ‘connected’ apparaten hacken en omtoveren tot digitale luistervinken. Hoe voorkomen we dat we met de slimme apparaten die we in huis halen onze privacy voorgoed te grabbel gooien?” – Bastiaan Bakker, Cyper Security Expert (Motiv ICT Security)

Maakt u zich weleens zorgen over uw privacy als u gebruik maakt van nieuwe technologie? Lees dan goed het privacybeleid van de betreffende organisatie, deze zijn bijna altijd op de website te vinden. Het privacybeleid van MedApp vindt u bijvoorbeeld hier. Wij willen u niet afschrikken, maar wel waarschuwen. IoT biedt zoveel voordeel, het zou zonde zijn als u juist alleen nadeel treft!

Nieuwsbrief aanmelding