De toegankelijkheid van e-health

Uit onderzoek van softwareleverancier PharmaPartners bleek dat 55% van de Nederlanders geen idee heeft van wat de online mogelijkheden bij zijn of haar huisarts zijn. In het noorden van ons land loopt dat percentage zelfs op tot 63%. Van duizend ondervraagde Nederlanders heeft 7% ooit online een afspraak gemaakt met hun zorgverlener en slechts 3% heeft weleens een e-consult ingepland.

Wel behoefte aan e-health

Het aantal gebruikers van e-health toepassingen ligt erg laag, aldus dit onderzoek. Er is echter wel gebleken dat er behoefte is aan deze toepassingen. 43% van de ondervraagden geeft bijvoorbeeld aan het online inplannen van een afspraak wel te zien zitten, maar zegt dat het onduidelijk is of dat mogelijk is bij hun huisartsenpraktijk. Deze uitspraak wordt ondersteund door onderzoek van Nictiz en NIVEL.

E-health is het gebruik van technologie om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen en te verbeteren. E-health toepassingen stellen huisartsen daarom in staat hun hoge werkdruk te verlagen en hun tijd efficiënter in te delen. Dit geeft ze meer tijd voor de patiënt. Het is daarom van belang dat meer Nederlanders gebruik gaan maken van deze toepassingen.

Toegankelijkheid toepassingen 

MedApp is een goed voorbeeld van een e-health toepassing. Gebruikers kunnen bijvoorbeeld hun eigen medische rapport opvragen en dat bespaart huisartsen een hoop tijd. Alhoewel uit het onderzoek van PharmaPartners bleek dat veel Nederlanders niets weten van e-health toepassingen, is MedApp wél behoorlijk bekend. MedApp heeft namelijk meer dan tienduizenden actieve gebruikers per dag en nog veel meer downloads. Wat is het verschil tussen MedApp en andere e-health toepassingen?

Het antwoord op deze vraag ligt mogelijk in de toegankelijkheid van e-health initiatieven. Deze toegankelijkheid was ook het belangrijkste thema bij de zorginnovatie-bijeenkomst van gemeente Den Haag. Veel e-health toepassingen zijn niet heel toegankelijk. Voor het inplannen van een afspraak met de huisarts moeten mensen bijvoorbeeld weten waar ze precies op de website moeten zijn en welke inloggegevens ze nodig hebben. Dit zijn zaken waar 60+ers moeite mee kunnen hebben.

Gebruiksvriendelijk zorginitiatief 

MedApp is echter een behoorlijk toegankelijk en gebruiksvriendelijk digitaal zorginitiatief. De app is bijvoorbeeld gratis en ook te installeren op oudere telefoons. Daarnaast is er een helpdesk aanwezig die gebruikers zo goed mogelijk probeert te helpen en die makkelijk bereikbaar is via de app.

Ook zijn er instructievideo’s op YouTube beschikbaar en heeft MedApp een aantal gebruiksvriendelijke functionaliteiten, zoals de unieke mogelijkheid tot het zelf scannen van medicatie. Het feit dat MedApp toegankelijk is op een manier die vele andere e-health toepassingen niet zijn, wordt ook onderstreept door het feit dat de grootste groep gebruikers van MedApp de leeftijd heeft van 55 jaar en ouder.

Het lijkt er dus op dat toegankelijkheid het grootste struikelblok is voor het gebruik van e-health toepassingen. Uit het onderzoek van PharmaPartners bleek namelijk dat mensen wel behoefte hebben aan e-health toepassingen, maar dat deze toepassingen hen vaak niet bekend zijn. Door e-health initiatieven toegankelijker te maken, wordt er dus aan de wensen van het publiek voldaan én worden huisartsen in staat gesteld hun hoge werkdruk te verlagen. Een win-win situatie dus!

Betere CML-zorg met MedApp

Anderhalf jaar geleden ontwikkelde MedApp in samenwerking met het RadboudUMC een speciale module voor CML-patiënten. CML, chronische myeloïde leukemie, is een vorm van bloedkanker die ontstaat in het beenmerg. In 2001 kwam het medicijn Imatinib op de markt, waardoor CML veranderde van een levensbedreigende ziekte in een aandoening met een sterke overlevingskans. CML kan nu goed onder controle worden gehouden, mits patiënten hun medicatie juist innemen. En daar biedt MedApp de oplossing.

CMyLife

CMyLife is een initiatief van hematologen uit samenwerkende ziekenhuizen, patiënten en patiëntenvereniging Hematon. Uit onderzoek is gebleken dat de CML-behandeling niet altijd goed volgens de richtlijnen wordt uitgevoerd, controles soms minder dan drie tot vier keer per jaar plaatsvinden en patiënten, door hevige bijwerkingen, te vaak medicatie overslaan. CMyLife wil daarom de kwaliteit van CML-zorg verbeteren.

Via het forum van CMyLife kunnen patiënten vragen stellen en krijgen ze begeleiding. Op deze manier kunnen patiënten zelf de leiding nemen in hun zorgproces. MedApp biedt hierbij ondersteuning in de vorm van medicijnschema’s, medicijnwekkers, innameregistraties en de speciale CMyLife-module waarin men de last van bijwerkingen kan registreren.

Medicatietrouw

CML-patiënten worden behandeld met een Tyrosine Kinase remmer, oftewel een eiwitremmer. De werking van deze zogeheten TKI’s is sterk afhankelijk van medicatietrouw, dus de mate waarin de medicatie consequent wordt ingenomen door de patiënt.

MedApp draagt bij aan medicatietrouw doordat er wekkers kunnen worden gezet op de momenten dat medicatie moet worden ingenomen. Daarnaast kunnen CML-patiënten met de CMyLife-module hun medicatiebijwerkingen registeren. Op deze manier kunnen bepaalde patronen worden herkend, waardoor sommige bijwerkingen voor kunnen worden gebleven.

Gebruiker Cor Schenkenberg ontdekte bijvoorbeeld het volgende: “Door MedApp weet ik nu wanneer ik beroerd ben na het innemen van mijn medicatie. Ik kwam erachter dat als ik soep eet en daarna mijn pillen inneem ik de eerste drie uur misselijk ben.”

Persoonlijke behandelmethode

Cor gebruikt MedApp en de CMyLife-module om zijn medicijnen op tijd in te nemen en bij te houden wat hij eet. Geregistreerde gegevens bespreekt hij vervolgens met zijn dokter, waardoor deze een beter beeld krijgt van Cor’s medicijngebruik en de bijwerkingen daarvan.

Wanneer dokters beter inzicht krijgen in de situatie van hun patiënten, kan samen naar een gepast behandelplan worden gezocht. Het is dus zeker lonend voor patiënten om hun dokters van zo veel mogelijk informatie te voorzien.

“Voor de behandeling bestaat een behandelrichtlijn. Daarin staat beschreven wat volgens onderzoek de beste behandelmethode is. Maar die richtlijn weet niet hoe jouw ervaringen met bijwerkingen zijn of dat je misschien wat onregelmatig je medicatie hebt ingenomen.” (Marieke Nowee, Community Manager CMyLife)

 

 

CMyLife streeft ernaar dat iedere CML-patiënt een zo gepersonaliseerd mogelijk behandelplan krijgt. Naast klinische gegevens is de stem van de patiënt daarbij onmisbaar. MedApp brengt deze stem naar voren en is daarom van grote hulp voor CML-patiënten. CMyLife biedt grip op het leven met CML, MedApp biedt grip op de medicatie die daarbij komt kijken.

 

MedApp in gesprek met Albert-Jan

MedApp heeft tienduizenden gebruikers per dag, maar lang niet alle gebruikers zijn zo actief op MedApp als Albert-Jan. Albert-Jan is een trouwe gebruiker en helpt MedApp waar hij dat kan, met altijd constructieve feedback en hart voor de zaak. Lees hieronder over zijn ervaringen met MedApp en zijn ideeën over innovatie in de zorg.

Hi Albert-Jan, kunt u ons vertellen hoe u bij MedApp terecht bent gekomen?
Ik stuitte een aantal maanden geleden op MedApp via de Play Store, toen ik op zoek was naar een app waarmee ik mijn medicijngebruik kon registreren. Na het lezen van de korte beschrijving besloot ik dat MedApp het proberen waard zou zijn en downloadde de app.

“Het is gewoon een handige app. Ik zeg altijd dat ik mijn medisch dossier nu immer op zak heb.”

Hoe was uw eerste ervaring met MedApp?
Het leek mij een handige app, maar de opties en functies waren in het begin niet altijd even duidelijk. Al doende leert men echter en MedApp is veel verbeterd de afgelopen maanden. Ik begon met één innamemoment in de ochtend en één in de avond. Inmiddels heb ik alleen voor de ochtend al drie verschillende innamemomenten.

Waar gebruikt u MedApp met name voor?
In het begin gebruikte ik MedApp alleen ter herinnering aan mijn innamemomenten. Gedurende de tijd ben ik echter steeds meer functionaliteiten gaan gebruiken. Zo bestel ik via MedApp nieuwe medicijnen en houd ik vervolgens de medicijnvoorraad bij.

Ook maak ik veel gebruik van het dagboek om daar mijn afspraken met huisartsen en dergelijke aan toe te voegen en om gebeurtenissen, zoals flauwtes en jichtaanvallen, te registeren. Als jichtaanvallen of flauwtes binnen 24 uur terugkomen, dan registreer ik dat als klacht. Op deze manier kan ik eenvoudig zien hoeveel aanvallen er per week plaats hebben gevonden en hoe ernstig die aanvallen waren.

Als laatste draai ik voor een huisartsenbezoek de rapportage uit, zodat ik snel en effectief vragen van de huisarts kan beantwoorden en de huisarts meteen een duidelijk overzicht van mijn medicijngebruik van de afgelopen periode heeft.

Heeft MedApp invloed gehad op uw dagelijkse leven? En zou u MedApp aanraden aan kennissen?
Ja, MedApp heeft een positieve invloed gehad op mijn leven. Ik hoef nu veel minder te onthouden, alles staat in de app. Dat geeft een hoop rust. Daarom zou ik MedApp ook zeker aanraden: het is gewoon een handige app. Ik zeg altijd dat ik mijn medisch dossier nu immer op zak heb.

Hoe denkt u dat MedApp het in de toekomst gaat doen? En, als alles mogelijk was, wat zou u dan nog toevoegen aan MedApp?
Ik heb tot op heden prettig en goed contact gehad met diverse leden van het MedApp-team en daaruit is gebleken dat MedApp luistert naar gebruikers. Er worden zowel problemen opgelost als suggesties in behandeling genomen. Daarom hoop ik dat MedApp verschillende verbeteringsvoorstellen van gebruikers zal blijven doorvoeren; dan gaat MedApp het goed doen in de toekomst. Persoonlijk zou ik graag willen dat ik (wekelijks) mijn bloeddruk, hartslag en gewicht zou kunnen invoeren, eigenlijk dat mijn huisarts álle gegevens over mij ter beschikking heeft.

Hoe staat u dan tegenover privacy?
Op het moment dat er gegevens worden gedeeld, dan zal de privacy van gebruikers daar onder lijden. Ik ben echter van mening dat er in de digitale wereld geen anonimiteit bestaat: als e-mailadressen niet bekend worden, dan wel IP-adressen. In ieder geval is MedApp nog steeds in ontwikkeling en ik hoop dat deze app een belangrijke plek binnen de medische wereld gaat innemen. Ik zal in ieder geval mijn omgeving zoveel mogelijk blijven informeren over MedApp.

Bedankt Albert-Jan voor uw medewerking en duidelijke antwoorden. MedApp hoopt nog vaker van u te horen én te leren!

De vijf p’s van zorginnovatie

‘Zorginnovatie komt van buiten de ziekenhuismuren’ kopte zorgnieuwssite Skipr afgelopen week. Innovatie in de zorg is belangrijk, omdat het artsen in staat stelt patiënten preciezer te behandelen. Veel ziekenhuizen zijn echter terughoudend. Zorginnovatie komt dan ook met name van buiten de ziekenhuizen, zoals ook MedApp door een ingenieur en apotheker is bedacht.

Meer aandacht zorginnovatie 

Zorginnovatie komt bijvoorbeeld van startups, die op een andere manier bezig zijn met zorg dan ziekenhuizen. Ziekenhuizen passen innovatieve initiatieven slechts toe, zoals het Slotervaart dat MedApp aan medicijngebruikers aanraadt. Ziekenhuizen zouden meer aandacht moeten besteden aan zorginnovatie, aldus het artikel.

Daar zijn wij het roerend mee eens, vandaar dat MedApp al met verschillende ziekenhuizen samenwerkt. Anderhalf jaar geleden ontwikkelde MedApp bijvoorbeeld in samenwerking met het RadboudUMC een speciale module voor CML-patiënten.

Vijf p’s

Nicky Hekster, technical leader healthcare bij IBM Benelux, noemt in het artikel vijf p’s waaraan zorginnovatie hoort te voldoen: persoonlijk, precisie, preventie, participatie en predictie. Technologie stelt artsen in staat zorg op maat aan te bieden, waardoor de behandeling persoonlijker en preciezer wordt. Omdat de zorg door innovatie persoonlijker wordt, werkt innovatie ook preventief.

Door een persoonlijke behandeling van de patiënt kunnen bepaalde patronen worden herkend en fouten dus vermeden. Innovatie in de zorg vereist daarnaast ook participatie van patiënten. Ze moeten bijvoorbeeld vaak bepaalde informatie, zoals hun lengte of gewicht, delen met hun zorgverlener. Hoe meer informatie ziekenhuizen delen, hoe beter het klinische pad van patiënten te voorspellen is. Predictie speelt daarom ook een belangrijke rol in zorginnovatie.

Vijf p’s en MedApp

MedApp heeft verschillende functies en doelen die bijdragen aan deze vijf p’s. MedApp is ten eerste persoonlijk doordat gebruikers een individueel medicijnschema kunnen samenstellen. Daarnaast kunnen gebruikers incidentele innames registeren, zoals een enkele ibuprofen, waardoor MedApp ze een zeer precies medicijnoverzicht geeft.

Ook lokt MedApp actieve participatie uit door gebruikers zowel om hun medische als algemene gegevens te vragen. Deze gegevens kunnen gebruikers vervolgens delen met hun arts. Als laatste heeft MedApp een preventieve werking tegen therapieontrouw, het fenomeen waarbij medicijngebruikers hun medicatie niet goed of helemaal niet innemen.

MedApp past dus in het totaalbeeld van zorginnovatie, met uitzondering van predictie. MedApp heeft namelijk een duidelijk privacy-beleid: er wordt zonder toestemming van de gebruiker geen informatie met ziekenhuizen gedeeld. Gebruikersinformatie kan worden gedeeld, maar alleen als de gebruiker daar specifiek voor kiest. De gebruiker heeft zelf de controle en kan dus ook zelf kiezen welke gegevens hij of zij met wie deelt.

Dit is uniek voor medische apps en toch is MedApp de grootste van Nederland. Hierdoor kan men zich het volgende afvragen: is niet predictie, maar privacy de laatste belangrijke p voor zorginnovatie?